قهوه عربیکا لاکمپتی برای چه کسانی مناسب است؟

لاکمپتی برای مصرف‌کننده‌ای مناسب است که از قهوه 100% عربیکا انتظار طعمی قابل‌فهم، شیرین و خوش‌عطر دارد. اگر طعم‌هایی مانند کارامل، بادام و نت‌های آجیلی را دوست دارید، احتمالاً ارتباط خوبی با این قهوه برقرار خواهید کرد.

این قهوه همچنین برای کسی مناسب است که اسیدیته میانه را ترجیح می‌دهد. به عبارت ساده، لاکمپتی قهوه‌ای نیست که ترشی و اسیدیته آن بر تمام تجربه فنجان غالب باشد. در مقابل، قهوه‌های میوه‌ای و مرکباتی‌تر مانند سیدامو و نیکاراگوئه برای افرادی مناسب‌تر هستند که اسیدیته بالاتر و طعم‌های زنده‌تر را می‌پسندند.

اگر از قهوه‌های بسیار سنگین و پرتن‌واری لذت می‌برید، پرو، برزیل سانتوس یا سوماترا ممکن است بیشتر با ذائقه شما هماهنگ باشند. لاکمپتی با تن‌واری میانه در موقعیتی متعادل‌تر قرار دارد.

4. مشخصات قهوه عربیکا لاکمپتی و معنای آنها

قهوه عربیکا لاکمپتی 100% عربیکا است؛ یعنی در ترکیب این محصول از روبوستا استفاده نشده است. این ویژگی برای مصرف‌کننده‌ای که به دنبال قهوه تک‌گونه و خالص عربیکا است، یک مشخصه مهم محسوب می‌شود.

رُست محصول مدیوم است. در این سطح از رُست، هدف این نیست که تمام شخصیت دانه زیر طعم‌های شدید ناشی از برشته‌کاری قرار بگیرد؛ بلکه امکان حفظ بخش مهمی از ویژگی‌های حسی قهوه در کنار توسعه طعم‌های حاصل از رُست وجود دارد.

منطقه کشت محصول Lekempti است و بنابراین نام لاکمپتی فقط یک نام تجاری برای یک ترکیب قهوه نیست؛ بلکه به خاستگاه محصول نیز اشاره می‌کند.

طعم‌یاد محصول کاراملی و بادامی است. شیرینی در سطح زیاد، اسیدیته در سطح میانه، آروما در سطح قوی و تن‌واری در سطح میانه قرار دارند. کافئین نیز نسبتاً بالا ارزیابی شده است.
برای مصرف‌کننده حرفه‌ای، این مشخصات به این معناست که لاکمپتی را باید در محدوده قهوه‌های شیرین‌تر و عطری‌تر با اسیدیته متعادل قرار داد، نه در گروه عربیکاهای بسیار اسیدی و میوه‌ای یا قهوه‌های بسیار سنگین و کم‌اسید.

5. مشخصات حسی قهوه عربیکا لاکمپتی

طعم‌یاد؛ کارامل و بادام

طعم‌یاد اصلی لاکمپتی کاراملی و بادامی است. منظور از طعم‌یاد، طعم‌دهی مصنوعی به قهوه نیست؛ بلکه شباهتی است که حواس چشایی و بویایی هنگام نوشیدن قهوه با طعم‌های آشنا مانند کارامل یا بادام درک می‌کنند.

کارامل می‌تواند حس شیرینی و گرمای بیشتری به فنجان بدهد و بادام، لایه‌ای آجیلی به آن اضافه کند. ترکیب این دو باعث می‌شود لاکمپتی برای مصرف‌کننده‌ای که قهوه‌های شکلاتی، کاراملی و آجیلی را به قهوه‌های کاملاً میوه‌ای ترجیح می‌دهد، انتخاب قابل‌توجهی باشد.

شیرینی؛ زیاد

شیرینی لاکمپتی زیاد است. این ویژگی در کنار طعم‌یاد کارامل، یکی از مهم‌ترین عناصر شخصیت فنجان محسوب می‌شود.

این عبارت به معنی اضافه شدن شکر به قهوه نیست. منظور، احساس شیرینی در ساختار حسی نوشیدنی است. بنابراین اگر قهوه‌ای با حس شیرین‌تر و کمتر خشک را ترجیح می‌دهید، این ویژگی می‌تواند برای شما اهمیت زیادی داشته باشد.

اسیدیته؛ میانه

اسیدیته لاکمپتی میانه است. اسیدیته در قهوه همان حس شادابی و ترشی کنترل‌شده‌ای است که می‌تواند از مرکبات، میوه یا سایر ویژگی‌های حسی تداعی شود.

در لاکمپتی، این ویژگی در حدی است که فنجان کاملاً تخت و بی‌حالت نباشد، اما قرار نیست مانند قهوه‌های اسیدی‌تر، ترشی به شخصیت غالب نوشیدنی تبدیل شود.

آروما؛ قوی

آروما یا رایحه لاکمپتی قوی است. این ویژگی از همان مراحل دم‌آوری قابل توجه است و در تجربه نهایی نوشیدن نیز نقش مهمی دارد.

برای مصرف‌کننده‌ای که پیش از چشیدن، به رایحه قهوه اهمیت می‌دهد، آروما قوی یکی از نقاط قوت این محصول است.

تن‌واری؛ میانه

تن‌واری لاکمپتی میانه است. بنابراین نباید انتظار بافت بسیار سنگین و متراکم یک قهوه پرتن‌واری را داشت. در عین حال، نوشیدنی نیز الزاماً سبک و آبکی نخواهد بود.

این ویژگی باعث می‌شود لاکمپتی برای مصرف‌کننده‌ای که به دنبال تعادل بین عطر، طعم و بافت است، انتخاب مناسبی باشد.

کافئین؛ نسبتاً بالا

کافئین لاکمپتی در مشخصات محصول «نسبتاً بالا» ثبت شده است. بنابراین می‌توان آن را برای شروع روز، ساعات کاری یا مصرف‌کننده‌ای که از قهوه انتظار اثر محرک محسوس‌تری دارد، در نظر گرفت. با این حال، از این عبارت نمی‌توان مقدار دقیق کافئین هر فنجان را محاسبه کرد، زیرا میزان کافئین نهایی به مقدار قهوه، اندازه نوشیدنی، روش دم‌آوری و شرایط استخراج نیز وابسته است.

6. تفاوت قهوه عربیکا لاکمپتی با سایر عربیکاهای لکافکا چیست؟

مقایسه عربیکاها زمانی مفید است که بر اساس تجربه فنجان انجام شود، نه صرفاً نام کشور یا منطقه.

قهوه ریو مدیوم و دارک بیشتر برای مصرف‌کننده‌ای جذاب است که به دنبال شخصیت کلاسیک‌تر و آشناتر قهوه است. در مقابل، لاکمپتی با رُست مدیوم و طعم‌یاد کاراملی ـ بادامی، پروفایل مشخص‌تر و شیرین‌تری ارائه می‌دهد.

کلمبیا در سبد لکافکا با طعم‌یاد کاکائو و نارنگی، اسیدیته میانه، آروما قوی و تن‌واری بالا تعریف شده است. بنابراین نسبت به لاکمپتی، کلمبیا بیشتر به سمت ترکیب کاکائویی و مرکباتی و بافت پرحضورتر حرکت می‌کند.

سیدامو با طعم‌یاد میوه‌ای و پرتقالی و اسیدیته بالا، انتخاب مناسب‌تری برای کسی است که طعم‌های مرکباتی و اسیدیته برجسته را می‌پسندد. لاکمپتی در نقطه مقابل، شیرینی بیشتر و اسیدیته میانه دارد.

سوماترا با شخصیت کاکائویی و خاکی، اسیدیته کم و تن‌واری بالا، قهوه‌ای عمیق‌تر و سنگین‌تر از لاکمپتی است. بنابراین اگر بافت سنگین و شخصیت خاکی و کاکائویی می‌خواهید، سوماترا انتخاب متفاوتی خواهد بود.

پرو با طعم‌یاد آجیلی و بادامی، اسیدیته کم و تن‌واری بالا، از نظر وجود نت بادامی به لاکمپتی نزدیک می‌شود، اما اسیدیته پایین‌تر و بادی بالاتر آن، تجربه متفاوتی ایجاد می‌کند.

برزیل سانتوس نیز طعم‌یاد شکلات تلخ و بادامی، اسیدیته کم و تن‌واری بالا دارد. بنابراین برای کسی که شکلات تلخ، بادام و بافت پرتر را می‌پسندد، سانتوس گزینه متفاوتی از لاکمپتی خواهد بود.

نیکاراگوئه با طعم‌یاد میوه‌ای و کشمش و اسیدیته بالا، در بخش میوه‌ای و اسیدی‌تر سبد قرار می‌گیرد و از نظر شخصیت حسی فاصله بیشتری با لاکمپتی دارد.

کنیا AA نیز اگر با هدف تجربه یک عربیکای روشن‌تر، میوه‌ای‌تر و اسیدی‌تر انتخاب شود، بیشتر برای مصرف‌کننده‌ای مناسب است که شفافیت طعمی، اسیدیته و نت‌های میوه‌ای را نسبت به شیرینی کاراملی و آجیلی لاکمپتی ترجیح می‌دهد.

بنابراین لاکمپتی در سبد عربیکاهای لکافکا یک نقطه مشخص دارد: 100% عربیکا، مدیوم‌رست، شیرینی زیاد، کارامل و بادام، آروما قوی و اسیدیته میانه.

7. بهترین روش آماده‌سازی قهوه عربیکا لاکمپتی چیست؟

اگر هدف شما شناخت دقیق شخصیت حسی لاکمپتی است، روش‌های فیلتری مانند V60 انتخاب بسیار مناسبی هستند. در این روش، عطر قوی و طعم‌یادهای کاراملی و بادامی فرصت بیشتری برای آشکار شدن دارند و می‌توان اسیدیته و شیرینی را نیز با وضوح بیشتری ارزیابی کرد.

برای شروع در V60 می‌توان حدود 15 گرم قهوه با آسیاب متوسط را با حدود 250 میلی‌لیتر آب با دمای تقریبی 92 تا 96 درجه سانتی‌گراد دم کرد و سپس بر اساس نتیجه، آسیاب، دما و زمان را تنظیم کرد. هدف از این دستور، رسیدن به نقطه شروع است و نه یک نسخه ثابت برای تمام تجهیزات.

اگر اسپرسو تهیه می‌کنید، لاکمپتی می‌تواند نوشیدنی غلیظ‌تر و متمرکزتری ارائه دهد. به‌عنوان نقطه شروع می‌توان حدود 18 گرم قهوه را به حدود 36 گرم خروجی در حدود 25 تا 30 ثانیه رساند و سپس بر اساس طعم تنظیم کرد. در این روش، کارامل و بادام در قالب نوشیدنی متراکم‌تر تجربه می‌شوند.

در قهوه‌ساز خانگی نیز آسیاب متوسط و نسبت حدود 10 تا 12 گرم قهوه برای هر 150 تا 180 میلی‌لیتر آب می‌تواند نقطه شروع مناسبی باشد. این روش برای مصرف روزمره ساده‌تر است و نوشیدنی متعادلی ایجاد می‌کند.

برای کلدبرو، آسیاب درشت و استخراج سرد طولانی‌تر باعث ایجاد نوشیدنی نرم‌تر و متفاوتی می‌شود. به‌عنوان نقطه شروع می‌توان نسبت حدود 1 به 10، یعنی 50 گرم قهوه برای 500 میلی‌لیتر آب، و زمان حدود 12 تا 16 ساعت را امتحان کرد.

تفاوت این روش‌ها فقط در ابزار نیست. اسپرسو طعم و عطر را فشرده‌تر و متمرکزتر نشان می‌دهد، V60 و روش‌های فیلتری شفافیت بیشتری ایجاد می‌کنند و کلدبرو تجربه‌ای نرم‌تر و سردتر ارائه می‌دهد.

برای مصرف‌کننده حرفه‌ای، بهترین روش الزاماً روشی نیست که «قوی‌ترین» قهوه را تولید کند؛ بهترین روش روشی است که پروفایل حسی موردنظر شما را بهتر نشان دهد.

8. چرا قهوه عربیکا لاکمپتی انتخاب خوبی است؟

یکی از مزیت‌های اصلی لاکمپتی، مشخص بودن شخصیت آن است. شما با محصولی مواجه نیستید که تنها با عبارت «قهوه عربیکا» معرفی شود و تفاوتش با سایر محصولات مشخص نباشد.

وقتی گفته می‌شود لاکمپتی طعم‌یاد کاراملی و بادامی، شیرینی زیاد، اسیدیته میانه، آروما قوی و تن‌واری میانه دارد، مصرف‌کننده می‌تواند پیش از خرید تصور نسبتاً روشنی از تجربه‌ای که قرار است داشته باشد پیدا کند.

مزیت دیگر، 100% عربیکا بودن محصول است. برای کسانی که می‌خواهند به‌جای Blendهای عربیکا و روبوستا، یک محصول کاملاً عربیکا را تجربه کنند، این ویژگی اهمیت دارد.

همچنین رُست مدیوم اجازه می‌دهد محصول در نقطه‌ای میانه بین رُست‌های بسیار روشن و بسیار تیره قرار بگیرد و برای روش‌های مختلف دم‌آوری قابل استفاده باشد.

9. تجربه نوشیدن قهوه عربیکا لاکمپتی

تجربه لاکمپتی را بهتر است با عطر شروع کنید. آروما قوی محصول باعث می‌شود پیش از نوشیدن، رایحه قهوه حضور محسوسی داشته باشد.

در جرعه نخست، شیرینی زیاد و طعم‌یاد کاراملی توجه را جلب می‌کند. سپس نت بادامی به تجربه اضافه می‌شود و باعث می‌شود فنجان صرفاً شیرین یا یک‌بعدی نباشد.

اسیدیته میانه در پس‌زمینه حضور دارد و به فنجان مقداری شادابی می‌دهد، اما مانند یک قهوه با اسیدیته بالا، تمام توجه را به سمت ترشی یا مرکبات نمی‌برد.

تن‌واری میانه نیز باعث می‌شود نوشیدنی حضور متعادلی در دهان داشته باشد. در نتیجه، لاکمپتی بیشتر یک قهوه «متعادل، شیرین و عطری» است تا یک قهوه «بسیار اسیدی» یا «بسیار سنگین».

برای مصرف روزمره، همین تعادل می‌تواند یکی از جذابیت‌های اصلی آن باشد.

10. قهوه عربیکا لاکمپتی برای چه کسانی مناسب است؟

اگر قهوه‌های 100% عربیکا را ترجیح می‌دهید و طعم‌های کاراملی و آجیلی برایتان جذاب هستند، لاکمپتی می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.

اگر عطر قهوه برایتان اهمیت زیادی دارد، آروما قوی محصول یک مزیت محسوب می‌شود.

اگر اسیدیته خیلی بالا را نمی‌پسندید اما نمی‌خواهید قهوه کاملاً بدون شادابی باشد، اسیدیته میانه لاکمپتی می‌تواند تعادل مناسبی ایجاد کند.

اگر قهوه را برای ساعات کاری و شروع روز مصرف می‌کنید، کافئین نسبتاً بالای محصول نیز می‌تواند با نیاز شما سازگار باشد؛ البته میزان واقعی کافئین فنجان به مقدار مصرف و روش دم‌آوری وابسته است.

در مقابل، اگر قهوه‌های بسیار میوه‌ای، مرکباتی و اسیدی را ترجیح می‌دهید، بهتر است ابتدا سراغ سیدامو، نیکاراگوئه یا گزینه‌های مشابه بروید. اگر قهوه بسیار سنگین، کم‌اسید و پرتن‌واری می‌خواهید، پرو، برزیل سانتوس یا سوماترا انتخاب‌های نزدیک‌تری هستند.

11. تأثیر قهوه عربیکا لاکمپتی بر سلامت چگونه است؟

از نظر سلامت، مهم است میان «خود قهوه»، «کافئین» و «مقدار مصرف» تفاوت قائل شویم. نمی‌توان صرفاً به دلیل 100% عربیکا بودن یک محصول ادعا کرد که این قهوه برای همه افراد مفید یا بی‌خطر است.

شواهد علمی موجود نشان می‌دهند که مصرف معمول قهوه در بزرگسالان سالم در بسیاری از مطالعات با پیامدهای مطلوب یا خنثی سلامت همراه بوده است، اما بخش زیادی از این شواهد مشاهده‌ای است و نمی‌توان از آنها برای اثبات رابطه علت و معلولی قطعی استفاده کرد. یک مرور چتری بزرگ از مطالعات نیز گزارش کرده که مصرف قهوه در بسیاری از پیامدهای سلامت بیشتر با منفعت همراه بوده تا آسیب، اما پژوهشگران بر محدودیت‌های شواهد و نیاز به مطالعات بهتر تأکید کرده‌اند.

در مورد لاکمپتی، یک نکته مهم این است که محصول از نظر مشخصات داخلی دارای کافئین «نسبتاً بالا» است. بنابراین مقدار مصرف باید بر اساس حساسیت فردی و مجموع کافئین دریافتی در طول روز تنظیم شود. FDA برای بیشتر بزرگسالان سالم، حدود 400 میلی‌گرم کافئین در روز را مقداری می‌داند که عموماً با پیامدهای منفی همراه نیست، اما حساسیت افراد، وزن بدن، داروها و برخی شرایط پزشکی می‌توانند این مقدار را تغییر دهند.

بنابراین نباید از «کافئین نسبتاً بالا» به این نتیجه رسید که مصرف بیشتر قهوه بهتر است. مقدار بیشتر لزوماً به معنی فایده بیشتر نیست و ممکن است باعث بی‌خوابی، اضطراب، تپش قلب، ناراحتی گوارشی یا سایر علائم حساسیت به کافئین شود.

اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید، شیرده هستید، بیماری زمینه‌ای دارید یا داروی خاصی مصرف می‌کنید، مقدار مناسب کافئین را بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه مشخص کنید.

همچنین باید توجه داشت که روش تهیه می‌تواند روی ترکیبات نوشیدنی اثر بگذارد. برای مثال، قهوه‌های بدون فیلتر کاغذی می‌توانند ترکیباتی مانند کافستول و کاهوئول بیشتری وارد نوشیدنی کنند که با افزایش کلسترول ارتباط دارند؛ بنابراین «قهوه سالم» یک مفهوم مطلق و مستقل از روش دم‌آوری نیست.

نتیجه عملی برای مصرف‌کننده این است که لاکمپتی را می‌توان به‌عنوان بخشی از یک الگوی غذایی متعادل مصرف کرد، اما نباید آن را یک محصول درمانی یا جایگزین توصیه پزشکی دانست.

12. در مصرف قهوه لاکمپتی چه نکاتی را باید به یاد داشته باشیم؟

مقدار قهوه را بر اساس نیاز واقعی خود تنظیم کنید و فقط به دلیل کافئین نسبتاً بالا، دوز مصرف را افزایش ندهید.

اگر خواب شما به کافئین حساس است، مصرف قهوه را به ساعات نزدیک خواب منتقل نکنید. حتی در محدوده مصرف معمول، پاسخ افراد به کافئین بسیار متفاوت است.

اگر چند منبع کافئین در طول روز مصرف می‌کنید، مجموع آنها را در نظر بگیرید. قهوه، چای، نوشابه‌های کافئین‌دار و برخی محصولات دیگر همگی می‌توانند در مجموع مصرف روزانه شما نقش داشته باشند.

برای شناخت دقیق‌تر طعم لاکمپتی، بهتر است قهوه را ابتدا بدون شکر و افزودنی امتحان کنید. در این حالت طعم‌یاد کارامل و بادام، شیرینی و اسیدیته بهتر قابل تشخیص هستند.

اگر قهوه را با شیر مصرف می‌کنید، توجه داشته باشید که شیر می‌تواند اسیدیته و تلخی ادراک‌شده را کاهش دهد و بافت نوشیدنی را تغییر دهد؛ بنابراین تجربه آن با قهوه سیاه یکسان نخواهد بود.

13. قهوه عربیکا لاکمپتی در دنیا مشابه چه محصولاتی دارد؟

لاکمپتی از نظر بازار جهانی در خانواده قهوه‌های تک‌خاستگاه عربیکا قرار می‌گیرد؛ یعنی محصولی که خاستگاه آن بخشی از هویت فروش آن است و معمولاً در کنار مشخصاتی مانند منطقه تولید، گونه، فرآوری، ارتفاع، رُست و پروفایل حسی معرفی می‌شود.

در بازار تخصصی قهوه، محصولات تک‌خاستگاه معمولاً فقط با نام کشور فروخته نمی‌شوند. برای مثال، یک قهوه اتیوپیایی می‌تواند بر اساس منطقه تولید و پروفایل حسی به شکل متفاوتی عرضه شود و مصرف‌کننده حرفه‌ای معمولاً علاوه بر خاستگاه، به روش فرآوری، رُست و طعم‌یادها نیز توجه می‌کند.

از این منظر، لاکمپتی باید نه صرفاً به‌عنوان «قهوه اتیوپی» بلکه به‌عنوان یک قهوه 100% عربیکا از Lekempti با رُست مدیوم و پروفایل کاراملی ـ بادامی معرفی شود.

این مدل عرضه برای مصرف‌کننده حرفه‌ای اهمیت زیادی دارد، زیرا دو قهوه از یک کشور می‌توانند به دلیل تفاوت منطقه، فرآوری، رُست و شرایط دم‌آوری تجربه کاملاً متفاوتی ایجاد کنند.

در فروش تخصصی، بنابراین عبارت‌هایی مانند «100% Arabica»، «Lekempti»، «Medium Roast» و «Caramel & Almond» در کنار یکدیگر اطلاعات بیشتری از عبارت ساده «قهوه اتیوپی» ارائه می‌کنند.

14. آیا لاکمپتی برای اسپرسو بهتر است یا قهوه دمی؟

پاسخ به این سؤال به هدف شما بستگی دارد.

اگر می‌خواهید طعم و عطر قهوه را در نوشیدنی‌ای غلیظ و متمرکز تجربه کنید، اسپرسو گزینه مناسبی است. در این روش، کارامل و بادام می‌توانند در قالب یک شات فشرده‌تر ظاهر شوند.

اگر هدف شما شناخت بهتر ویژگی‌های حسی قهوه است، V60 یا سایر روش‌های فیلتری معمولاً فرصت بیشتری برای درک تفاوت‌های عطر، شیرینی و اسیدیته ایجاد می‌کنند.

برای مصرف روزمره نیز قهوه‌ساز خانگی گزینه‌ای ساده و قابل تکرار است.

بنابراین لاکمپتی را نباید به یک روش دم‌آوری محدود کرد. ویژگی مهم‌تر این است که دستور دم‌آوری با روش تهیه، اندازه آسیاب، دوز و نسبت آب به قهوه هماهنگ باشد.

15. جمع‌بندی

قهوه عربیکا لاکمپتی لکافکا یک 100% عربیکای مدیوم‌رست از منطقه Lekempti است که شخصیت آن بر پایه طعم‌یادهای کاراملی و بادامی، شیرینی زیاد، اسیدیته میانه، آروما قوی و تن‌واری میانه شکل گرفته است. کافئین محصول نیز نسبتاً بالا ارزیابی شده است.
اگر بخواهیم لاکمپتی را در میان عربیکاهای لکافکا جایگذاری کنیم، باید آن را در بخش قهوه‌های شیرین، عطری، کاراملی و آجیلی با اسیدیته متعادل قرار دهیم. این ویژگی آن را از سیدامو و نیکاراگوئه با شخصیت میوه‌ای و اسیدی‌تر، از پرو و برزیل سانتوس با بادی بالاتر و اسیدیته پایین‌تر و از سوماترا با شخصیت کاکائویی، خاکی و پرتن‌واری متمایز می‌کند. کلمبیا نیز با ترکیب کاکائو و نارنگی و تن‌واری بالا، تجربه متفاوتی ارائه می‌دهد.
اگر قهوه‌ای می‌خواهید که 100% عربیکا باشد، عطر قوی داشته باشد، شیرینی محسوسی ایجاد کند و در فنجان ترکیبی از کارامل و بادام را ارائه دهد، لاکمپتی انتخابی است که ارزش امتحان کردن دارد.

برای بهترین نتیجه، قهوه را متناسب با روش دم‌آوری آسیاب کنید، نسبت آب و قهوه را کنترل کنید و برای شناخت واقعی پروفایل آن، دست‌کم یک بار آن را بدون شکر و افزودنی بچشید.

قهوه عربیکا لاکمپتی را می‌توانید برای اسپرسو، قهوه فیلتری، قهوه‌ساز خانگی یا کلدبرو امتحان کنید و سپس بر اساس روش مورد علاقه خود، دستور دم‌آوری را تنظیم کنید.